TẠP CHÍ KHOA HỌC TRUYỀN THÔNG PHÁT TRIỂN

28/05/2020 02:45

“Đầu tư cho dinh dưỡng giúp phá vỡ đói nghèo, thoát khỏi vòng luẩn quẩn, giúp Việt Nam đạt được các mục tiêu phát triển bền vững. Theo thống kê của UNICEF, người bị suy dinh dưỡng sẽ bị giảm 10% thu nhập suốt đời. Từ đó làm suy yếu nguồn nhân lực, làm tăng trưởng kinh tế toàn xã hội giảm ít nhất 8%/năm”, bà Đỗ Hồng Phương, chuyên gia lĩnh vực chính sách dinh dưỡng của UNICEF Việt Nam, nói.

Ngày 15/5, tại Hà Nội đã diễn ra hội thảo “Góp ý về quy định khám và điều trị suy dinh dưỡng cấp tính trẻ em trong dự thảo Luật Khám chữa bệnh sửa đổi” với sự tham dự của các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực này của Việt Nam. Đây là một trong chuỗi hoạt động vận động nhằm đưa các trẻ bị suy dinh dưỡng cấp được cấp phát thuốc và các chế phẩm điều trị miễn phí vào dự thảo Luật Khám chữa bệnh sửa đổi.

Trong Luật Khám chữa bệnh hiện hành, các trẻ dưới 6 tuổi bị suy dinh dưỡng dẫn đến bị bệnh nặng, phải nhập viện vẫn được khám chữa miễn phí. Tuy nhiên, vài năm lại đây, giới chuyên môn và những người làm các công việc liên quan đến sự phát triển của trẻ em thấy rằng, nếu cứ chờ đợi cho đến khi một trẻ thực sự gặp nguy cơ, rồi mới bảo vệ trẻ khỏi suy dinh dưỡng nặng thông qua can thiệt đơn lẻ thì nghĩa là chúng ta đang thất bại. Trẻ suy dinh dưỡng ở Việt Nam cần phải phòng trước khi chữa bệnh, cụ thể là các trẻ suy dinh dưỡng cấp cũng cần được được khám chữa và cung cấp các thuốc và các chế phẩm điều trị trước khi chuyển biến thành các bệnh nặng khác.

Những con số về trẻ suy dinh dưỡng ở Việt Nam rất đang quan ngại. Theo thống kê của Bộ Y tế thì hiện nay, chúng ta có 200.000 trẻ suy dinh dưỡng cấp/năm và 2 triệu trẻ suy dinh dưỡng thấp còi/năm. Việt Nam đang đứng trong hàng thứ 3 những nước có tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thấp còi cao nhất thế giới.

Suy dinh dưỡng không chỉ là nỗi đau của những gia đình có con bị bệnh này mà với tỷ lệ trẻ bị suy dinh dưỡng lớn như của Việt Nam, nó còn tác động tiêu cực tới sự phát triển của xã hội. “Đầu tư cho dinh dưỡng giúp phá vỡ đói nghèo, thoát khỏi vòng luẩn quẩn, giúp Việt Nam đạt được các mục tiêu phát triển bền vững. Theo thống kê của UNICEP, người bị suy dinh dưỡng sẽ bị giảm 10% thu nhập suốt đời. Từ đó làm suy yếu nguồn nhân lực, làm tăng trưởng kinh tế toàn xã hội giảm ít nhất 8%/năm”, bà Đỗ Hồng Phương, chuyên gia lĩnh vực chính sách dinh dưỡng của UNICEF Việt Nam, nói.

Quản lý suy dinh dưỡng cấp tính nặng đã được thực hiện ở Việt Nam từ năm 2009 với một mô hình mẫu được triển khai ở Kon Um do UNICEF hỗ trợ. Tới năm 2016, mô hình này đã được triển khai trên 22 tỉnh thành với nguồn tài trợ từ các tổ chức quốc tế khác. Tuy nhiên, độ bao phủ vẫn còn rất hẹp, chỉ đáp ứng được 10% các ca suy dinh dưỡng cấp trên toàn quốc.

Hiện nay vẫn chưa có chính sách cũng như nguồn tài chính nào dược xác định từ ngân sách trung ước hoặc qua địa phương cho quản lý suy dinh dưỡng cấp nặng tại Việt Nam. Việc mở rộng can thiệp trên toàn quốc phải có cơ chế chi trẻ cho việc quản lý và điều trị trẻ suy dinh dưỡng năng thay vì phụ thuộc vào hỗ trợ của các nhà tài trợ. Vậy nên, đưa việc khám chữa bệnh cho trẻ suy dinh dưỡng cấp vào Luật bảo hiểm là cần thiết.

Luật hoá can thiệp điều trị suy dinh dưỡng cấp tính trẻ em trong Luật Khám chữa bệnh đã được đề cập từ năm 2014-2015 nhưng cho đến nay vẫn chưa được thông qua. Về vấn đề này, ông Trương Minh Hoàng, Phó chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật của Quốc hội cho biết: “Chúng tôi đã được hỏi ý kiến về việc này từ lâu nhưng cho đến nay vẫn chưa đưa vào Luật được vì các bộ ngành chưa đồng thuận. Chính bản thân tôi cũng rất băn khoăn. Chúng ta cần bao nhiêu tiền để làm việc này, các nguồn được cho là gây suy dinh dưỡng cũng cần xem xét kỹ (hôn nhân cận huyết, thiên tai…), các quyết định, quy định của các bộ ngành về suy dinh dưỡng trước đây có tác động thế nào… đều chưa có báo cáo chính xác”.

“Cần phải đánh giá tác động đầy đủ thì mới thuyết phục và có như vậy thì mới đưa nó vào Dự thảo Luật Khám chữa bệnh sửa đổi được”, ông Trương Minh Hoàng gợi ý một cách thiện ý.

Ngay sau đó, GS.TS Hoàng Văn Minh, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Y tế công cộng đã đưa ra những tính toán chi tiết về số tiền cần để điều trị cho trẻ suy dinh dưỡng ở Việt Nam. Theo đó, năm 2025, nếu tất cả trẻ suy dinh dưỡng dưới 6 tuổi ở Việt Nam được điều trị thì số tiền cần là 126.5 tỷ, chiếm 1,9% trong tổng số tiền bảo hiểm, còn nếu chỉ chữa cho các trẻ ở vùng sâu vùng xa thì con số này chưa tới 1%.

Theo báo cáo của UNICEF, Việt Nam có thể thu được nhiều lợi ích từ một gói các can thiệp dinh dưỡng cụ thể, hiệu quả nhằm thúc đẩy cải thiện dinh dưỡng. Năm 2017, Ngân hàng Thế giới đã ước tính tỷ lệ hoàn vốn của độ bao phủ 90% từ gói can thiệp này tại 34 quốc gia, trong đó Việt Nam có tỷ lệ hoàn vốn cao nhất đối với mỗi USD mà Việt Nam đầu tư vào gói này. mức tăng trên thu nhập của người trưởng thành là 48 USD, trong khi đó, mức này của Malawi là 2 USD và Ethiopia là 13 USD.

Trả lời